Wydawca treści Wydawca treści

POWALONE DRZEWO W LESIE

Martwe drewno w funkcjonowaniu ekosystemu leśnego. Obumarłe leżące drzewa powoli rozkładając się w sposób systematyczny nawożą glebę. Martwe drzewa są jednym z ważniejszych elementów wpływających na retencyjne właściwości lasów. Silnie modyfikują mikroklimat w najbliższym sąsiedztwie. (pniaki)

 

Znaczenie leżących kłód dla zwierząt

  1. Pozostawione w lesie kłody są miejscem bytowania tysięcy wzajemnie od siebie zależnych gatunków owadów, skąposzczetów, wijów, pajęczaków, ślimaków (gatunki saproksyliczne). Powalone martwe drzewo jest dwukrotnie „bardziej żywe”. (pniaki, złomy)
  2. Usunięcie martwego drzewa uniemożliwia zachodzenie dalszych ciągów sukcesyjnych związanych z rozwojem drapieżnych i pasożytniczych gatunków owadów. W ten sposób uniemożliwia się procesy naturalnej regulacji liczebności owadów żywiących się drewnem (potencjalnych szkodników). (pniaki, złomy, posusz)
  3. Powalone martwe drzewa stanowią miejsce schronienia dla wielu zwierząt leśnych.
  4. Znakomite środowisko życia dla ryjówek, gryzoni, np. nornice rude i darniówki (miejsce schronienia i żerowania).
  5. Jenoty korzystają z ukryć w leżących, wypróchniałych pniach. Kuny leśne chronią się w zimie w leżących pniach.
  6. Jaszczurki szczególnie chętnie wygrzewają się na pozbawionych kory pniach świerków.
  7. Martwe drzewa stanowią dla ptaków oraz innych kręgowców obfitą bazę pokarmową. (pniaki, złomy)
  8. Luki tworzące się w drzewostanie w wyniku zamierania drzew są preferowane przez n. gatunki gadów, np. padalca, zaskrońca lub żmiję zygzakowatą.
  9. W warunkach górskich lub podgórskich wilgotne środowisko gnijącego drewna to ulubione miejsce przebywania salamandry plamistej.

Znaczenie leżących kłód dla mikroorganizmów i roślin

  1. Dla bogactwa flory mszaków mikrosiedliska związane z rozkładającym się martwym drewnem mają szczególne znaczenie. Z reguły na rozkładających się kłodach znaleźć można kilkadziesiąt gatunków mchów.
  2. Martwe drzewa tworzą mozaikowość siedlisk roślin naczyniowych w lesie. Wyeliminowanie z lasu martwego drewna nie powoduje automatycznie ubytku żadnego gatunku rośliny naczyniowej, zmienia jednak kompozycje przestrzenną i wpływa na procesy populacyjne.
  3. Grzyby to jeden z najważniejszych, aczkolwiek niedoceniany składnik ekosystemu leśnego 95 % grzybów mikoryzowych związanych jest z butwiejącym drewnem. Szereg gatunków grzybów nieodłącznie związanych z martwym drewnem podlegają ścisłej ochronie w Polsce. (pniaki)
  4. W martwym drewnie pojawiają się bakterie wiążące azot atmosferyczny. (pniaki)

Kłody w warunkach górskich

  1. Na martwych leżących kłodach, martwym drewnie rozwijają się świerczyny górskie. Świerk i jarzębina znajdują dogodne miejsca do kiełkowania i wzrostu na leżących kłodach. Ich usuwanie pociąga za sobą powstanie jednolitych traworośli trzcinnika owłosionego.
  2. W górach zalegające na zboczach martwe drzewa są stanowią naturalną barierę dla obsuwania się gleby, staczania się kawałków skał. Leżące w poprzek stoku wywrócone drzewa lub ich fragmenty zakotwiczone na stojących żywych lub martwych drzewach, to niezwykle skuteczne, przeciwosuwiskowe „murki oporowe”.

Kłody a woda

  1. W lasach podmokłych, bagiennych podstawowe znaczenie dla odnawiania się drzew mają kępy powstałe wokół pni starych olsz oraz butwiejące kłody „piastunki”.
  2. W śródleśnych strumieniach powalone duże drzewo może zablokować koryto cieku wodnego i spowodować jego poszerzenie bądź powstanie obiegającego przeszkodę „koryta ulgi”. Przyczynia się to do spowolnienia odpływu wody. Martwe drzewa wnoszą w ten sposób wkład do małej retencji wody i ochrony przeciwpożarowej.

PNIAKI

  1. Będące w zaawansowanym stadium rozkładu leżące drzewa mogą być miejscem przetrwania zimy dla wielu gatunków płazów, np. żaby moczarowej lub traszek. (pniaki)

WYKROTY

  1. Wykroty to miejsce schronienia nie tylko dla drobnych zwierząt, ale również dzików, jeleni, łosi.
  2. Wykroty odgrywają pozytywną rolę jako czynnik odmładzający i przyspieszający naturalna regenerację lasu.
  3. Ważne miejsce lęgów, m.in. drozdów, rudzika, pokrzywnicy, muchołówki szarej i małej oraz strzyżyka, czasem puchacza

Stojące suche drzewa (złomy)

  1. Obecność obumierających drzew, stojących suchych pni oraz leżących kłód znacznie wzbogaca różnorodność gatunkową ptaków. (mikroklimat panujący w dziuplach martwych drzew jest korzystniejszy, są trudniej dostępne dla drapieżników).
  2. Obecność martwych drzew sprzyja zasiedlaniu lasu przez dziuplaki (np. dzięcioł trójpalczasty, dzięciołek prawie wyłącznie wykuwają dziuple w martwych drzewach).
  3. Zagęszczenie dzięciołów związanych z martwych drewnem jest w lasach zagospodarowanych 3-4-krotnie niższe.
  4. miejsce lęgów
  5. miejsce żerowania
  6. znakomite miejsce do bębnienia
  7. W miejscach ułamanych gałęzi powstają dziuple zamieszkiwane przez sowy.
  8. Z wykutych przez dzięcioły dziupli chętnie korzystają również inne ptaki i nietoperze.
  9. Dziuple drzew wykorzystywane są przez wiewiórki, gryzonie, np. popielicę, koszatkę, orzesznicę, smużkę.
  10. Ssaki drapieżne wykorzystują dziuple stojących drzew jako miejsce odpoczynku i rozrodu, np. kuna leśna.
  11. Pozostawienie martwych, stojących drzew przyspiesza procesy regeneracji drzewostanów na powierzchniach poklęskowych.

Posusz

  1. Posusz wypełniający luki w drzewostanie chroni sąsiadujący z nim las przed czynnikami atmosferycznymi.
  2. Dziki często budują swoje legowiska z drobnych suchych gałązek, a bobry konstruują swoje tamy z pni, konarów i gałęzi.

Wywrócone drzewa wsparte na konarach innych

  1. Złamane, wsparte na konarach drzewa są jednym z ulubionych miejsc gniazdowania strzyżyka oraz drozda śpiewaka.
  2. Wywrócone drzewa lub leżące ich części tworzą rodzaj zasieków lub kojca, utrudniającego roślinożercom (jeleń, łoś, sarna, żubr) dostęp do miejsc „bezpiecznego” odnawiania się drzew. (posusz)

http://www.us.edu.pl/funkcje-martwych-drzew

https://www.portel.pl/wiadomosci/drugie-zycie-martwych-drzew-opowiesci-z-lasu-odc-40/94669

https://pl.wikipedia.org/wiki/Martwe_drewno_w_lesie